So sánh quan niệm chăm bầu cũ và nay: Điều gì mẹ nên giữ, nên bỏ?

Trong thời gian mang thai, đặc biệt với người mang thai lần đầu, mẹ thường loay hoay giữa các quan niệm chăm bầu cũ và nay, không biết điều gì nên giữ lại, điều gì nên dứt khoát bỏ đi. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết các thắc mắc gây nhiều tranh cãi, từ việc ăn uống, vận động, kiêng cữ.

“Ăn cho hai người” với “Ăn vì chất lượng”

Chế độ ăn uống là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu khi mang thai. Đối với việc lựa chọn bổ sung dinh dưỡng cho mẹ và bé, quan niệm chăm bầu cũ và nay có sự khác nhau như thế nào? Cùng tìm hiểu chi tiết nhé!

Quan niệm cũ: Tập trung vào SỐ LƯỢNG

Theo quan niệm truyền thống, nhiều mẹ bầu được khuyên phải ăn “gấp đôi” – không chỉ ăn cho mình mà còn ăn thay cả phần của em bé. Các món ăn ưu tiên được cho là “đại bổ” như: chân giò hầm, trứng ngỗng, gà ác tiềm… thường xuyên xuất hiện trên bàn ăn.

Điều này khiến mẹ khó kiểm soát cân nặng, dễ tăng cân quá mức, tăng nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ, cao huyết áp… Em bé có thể nặng cân, nhưng chưa chắc đã được bổ sung đủ các vi chất cần thiết cho sự phát triển toàn diện.

Quan niệm hiện đại: Tập trung vào CHẤT LƯỢNG

Theo góc nhìn khoa học hiện nay, thay vì ăn “gấp đôi”, mẹ bầu được khuyến khích ăn uống đa dạng, cân bằng các nhóm chất như: đạm, chất béo tốt, tinh bột hợp lý, vitamin và khoáng chất… Lượng thức ăn không cần quá nhiều, nhưng vẫn đảm bảo đúng chất, đúng nhu cầu, tăng cân trong khung khuyến nghị của bác sĩ.

Quan niệm hiện đại này giúp mẹ giữ được sức khoẻ ổn định, năng động hơn trong thai kỳ, giảm tỷ lệ mắc các bệnh lý liên quan đến dinh dưỡng. Bé phát triển đạt chuẩn về cân nặng, đặc biệt vượt trội ở trí não, hệ thần kinh và hệ xương.

Lời khuyên cho mẹ

Nên giữ: Tình yêu thương, sự quan tâm, chăm sóc của người thân trong gia đình qua từng món ăn được chuẩn bị công phu, mang lại giá trị tinh thần lớn lao cho mẹ bầu.

Nên bỏ: Áp lực phải ăn thật nhiều, ăn “gấp đôi”, nỗi lo sợ con không đủ cân gây căng thẳng tinh thần và tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.

Giải pháp hiện đại: Thay vì chạy theo số lượng, mẹ bầu tập trung bổ sung đúng và đủ chất dinh dưỡng. Đây là cách đảm bảo sự phát triển toàn diện của con, mà vẫn giữ gìn sức khoẻ cho mẹ. ^[1]Foods You Should Be Eating While Pregnant. Truy cập ngày 20/ 09/ 2025.
https://health.clevelandclinic.org/pregnancy-diet

Ngoài chế độ ăn hàng ngày, mẹ bầu có thể bổ sung thêm thực phẩm chức năng Bổ bầu EU nhằm đáp ứng nhu cầu của một số vi chất quan trọng bao gồm: sắt, canxi, axit folic, DHA… Bộ 3 sản phẩm này được nhiều chuyên gia khuyên dùng vì cung cấp các hoạt chất dưới dạng dễ hấp thu, hạn chế tác dụng phụ như nóng trong, buồn nôn, nôn, táo bón…, giúp hành trình làm mẹ trở nên khoa học, nhẹ nhàng và trọn vẹn hơn.

“Nằm yên dưỡng thai” hay “Vận động có chọn lọc”

Mẹ bầu nên nằm yên tuyệt đối để dưỡng thai hay duy trì vận động nhẹ nhàng, khoa học? Mỗi lựa chọn đều mang những ảnh hưởng khác nhau đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của bé.

Quan niệm cũ: Bất động là an toàn

Theo quan niệm truyền thống, nhiều người cho rằng càng hạn chế đi lại, càng ít cử động thì thai nhi sẽ được an toàn, tránh “động thai”.

Tuy nhiên, việc nằm yên quá lâu sẽ khiến cơ thể mẹ bầu trở nên ì ạch, tuần hoàn máu kém, tăng cân mất kiểm soát, tê bì chân tay, tăng nguy cơ mắc biến chứng như: huyết khối tĩnh mạch sâu, tiểu đường thai kỳ, loãng xương, yếu cơ… Đây cũng là nguyên nhân khiến tinh thần mẹ căng thẳng do thiếu hoạt động và sự gắn kết xã hội.

Quan niệm hiện đại: Vận động là liều thuốc vàng

Khoa học đã chứng minh, vận động đúng cách trong thời gian mang thai là cực kỳ cần thiết với mẹ bầu. Các bài tập nhẹ nhàng như: đi bộ, yoga bầu, thiền thở, bơi lội… được khuyến khích để hỗ trợ sức khoẻ tổng thể.

Vận động điều độ giúp cải thiện tuần hoàn máu, chức năng tim phổi, giảm phù nề, đau lưng, táo bón. Đặc biệt, hỗ trợ kiểm soát cân nặng, nâng cao chất lượng giấc ngủ, giúp quá trình sinh nở diễn ra dễ dàng, thuận lợi hơn. ^[2]Benefits of Physical Activity during Pregnancy and Postpartum: An Umbrella Review. Truy cập ngày 20/ 09/ 2025.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6527310/

Lời khuyên cho mẹ

Nên giữ: Tinh thần cẩn trọng, lắng nghe cơ thể, tuyệt đối tránh các môn thể thao có tính chất đối kháng, vận động mạnh hoặc dễ té ngã.

Nên bỏ: Nỗi sợ hãi mơ hồ rằng vận động sẽ ảnh hưởng xấu đến thai nhi.

Giải pháp hiện đại: Mẹ bầu tham khảo ý kiến chuyên gia, bắt đầu từ những bài tập đơn giản nhất, duy trì thực hiện 20 – 30 phút mỗi ngày để cơ thể luôn khỏe mạnh, năng động.

“Có thờ có thiêng…” hay “Kiêng cữ có cơ sở khoa học”

Vậy những quan niệm kiêng cữ dựa trên kinh nghiệm dân gian có thực sự đúng về mặt khoa học hay không?

Quan niệm cũ: Kiêng cữ dựa trên kinh nghiệm dân gian và tâm linh

Các bà, các mẹ thường áp dụng một số kinh nghiệm dân gian mang tính “truyền miệng” từ đời này sang đời khác. Ví dụ: không ăn ốc vì sợ con chảy dãi, không ăn thịt thỏ vì sợ con sứt môi, không mua sắm đồ sơ sinh quá sớm vì sợ “xui”, tránh cắt tóc trong thai kỳ để “giữ vía cho con”…

Những kiêng kỵ này không đúng về mặt khoa học, thường khiến mẹ bầu cảm thấy lo lắng, căng thẳng quá mức, có thể bỏ lỡ nhiều loại thực phẩm giàu dinh dưỡng. Điều này ảnh hưởng đến sức khoẻ của mẹ và sự phát triển của bé.

Quan niệm hiện đại: Kiêng cữ dựa trên bằng chứng y học

Các chuyên gia khuyến nghị mẹ bầu nên dựa trên cơ sở khoa học để lựa chọn những điều cần tránh. Ví dụ:

• Tránh tuyệt đối rượu bia, thuốc lá vì ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển não bộ của thai nhi.
• Tránh thực phẩm sống, tái như gỏi cá, thịt tái, sushi… do nguy cơ cao nhiễm vi khuẩn Salmonella, Listeria hoặc ký sinh trùng Toxoplasma.
• Không tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Hạn chế caffeine có trong cà phê, trà đặc để tránh tình trạng tim đập nhanh, mất ngủ, tăng nguy cơ sảy thai nếu lạm dụng.

Kiêng cữ khoa học trong thời gian mang thai giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh lý, bảo vệ thai nhi một cách tối ưu mà không gây áp lực tinh thần nặng nề cho mẹ bầu.

Lời khuyên cho mẹ

Nên giữ: Tinh thần cẩn trọng và mong muốn bảo vệ con khỏi những điều bất lợi, gây hại.

Nên bỏ: Những kiêng cữ vô căn cứ, không có bằng chứng y học, chỉ gây thêm căng thẳng không cần thiết và đôi khi khiến mẹ bỏ lỡ nguồn dinh dưỡng quan trọng.

Giải pháp hiện đại: Mẹ bầu chọn lọc và tiếp cận thông tin có cơ sở khoa học, tin tưởng vào tư vấn của bác sĩ.

Chăm sóc tinh thần: “Cam chịu” hay “chủ động tìm kiếm hạnh phúc”

Mẹ bầu nên tự mình vượt qua mọi khó khăn, hay tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người xung quanh? Sức khoẻ tinh thần của phụ nữ mang thai có thực sự quan trọng?

Quan niệm cũ: Cảm xúc của mẹ bầu là điều “hiển nhiên” phải chấp nhận

Theo quan niệm cũ, cảm xúc thất thường trong thời gian mang thai như buồn vui lẫn lộn, cáu gắt, lo lắng, căng thẳng thường được xem là bình thường và mẹ bầu phải tự mình vượt qua. Sức khoẻ tinh thần hầu như không được chú ý, quan tâm.

Điều này khiến mẹ bầu cảm thấy cô đơn, làm tăng nguy cơ mắc trầm cảm thai kỳ, ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ thể chất của cả mẹ và bé.

Quan niệm hiện đại: Sức khỏe tinh thần của mẹ là ưu tiên hàng đầu

Ngày nay, y học và xã hội đều công nhận tầm quan trọng của sức khoẻ tinh thần trong thời gian mang thai. Mẹ bầu được khuyến khích chia sẻ cảm xúc, tìm kiếm sự thấu hiểu và hỗ trợ từ chồng, người thân, bạn bè và cả chuyên gia tâm lý nếu cần.

Đây là cách giúp mẹ bầu giảm căng thẳng, cải thiện chất lượng giấc ngủ, tăng cường hệ miễn dịch và tạo môi trường an toàn cho thai nhi phát triển khoẻ mạnh.

Lời khuyên cho mẹ:

Nên giữ: Sự mạnh mẽ, kiên cường vốn có của người phụ nữ, giúp mẹ vượt qua những thay đổi lớn trong thai kỳ.

Nên bỏ: Tư tưởng “cam chịu một mình”. Mẹ bầu hãy cho phép bản thân được yếu đuối, tìm kiếm sự giúp đỡ từ chồng, người thân, bạn bè, chuyên gia tâm lý khi cần. Đó mới là sức mạnh thực sự.

Quan niệm chăm bầu cũ và nay có nhiều sự phát triển, tiếp nối. Mẹ bầu hiện đại không còn chăm sóc dựa trên kinh nghiệm dân gian mà lựa chọn cách ăn uống, vận động, kiêng cữ theo các bằng chứng khoa học. Mẹ không chỉ tập trung vào thai nhi, mà còn quan tâm đến sức khỏe toàn diện của chính bản thân mình. Từ tâm thế thụ động, cam chịu, mẹ chuyển sang chủ động tìm hiểu, học hỏi, sống khoẻ và hạnh phúc hơn.

Mẹ bầu có thể tham khảo quan niệm cũ, nhưng đừng để chúng trói buộc. Hãy lựa chọn thông tin, đối chiếu với các bằng chứng khoa học, sự tư vấn của bác sĩ. Đây chính là lối sống khoa học, hiện đại, an toàn – vừa chăm sóc thể chất, vừa nuôi dưỡng, cải thiện tinh thần.

Bổ bầu EU tự hào là thương hiệu đồng hành cùng mẹ từ những ngày đầu tiên. Hãy nhớ rằng: “Yêu con là bản năng, yêu mình là hành trình.”