Chân vòng kiềng có khắc phục được không? Cách khắc phục như nào?

Chân vòng kiềng không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn có thể gây lệch dáng đi và đau khớp về lâu dài. Vậy khi bị chân vòng kiềng có khắc phục được không? Bài viết dưới đây của Menacal sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân và cách cải thiện phù hợp theo từng giai đoạn.

Chân vòng kiềng là gì? Dấu hiệu nhận biết

Chân vòng kiềng có khắc phục được không là thắc mắc chung của nhiều người khi gặp phải tình trạng hai chân cong ra ngoài bất thường. Đây là hiện tượng phổ biến ở trẻ nhỏ và đặc trưng bởi hình dáng chân cong ra ngoài khi đứng thẳng. Khi hai bàn chân và mắt cá chân chạm vào nhau, đầu gối vẫn tách xa và tạo thành dáng chân hình vòng cung hay còn gọi là chân chữ O. 

Tình trạng chân vòng kiềng được chia thành hai nhóm chính tùy theo nguyên nhân, gồm có:

• Chân vòng kiềng sinh lý (bẩm sinh): Đây là dạng chân vòng kiềng thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ do tư thế gập gối khi còn trong bụng mẹ. Hầu hết trường hợp này sẽ tự cải thiện khi trẻ bước vào giai đoạn từ 2-3 tuổi.
• Chân vòng kiềng bệnh lý: Chân vòng kiềng bệnh lý không tự khỏi mà thường do các nguyên nhân như thiếu hụt vitamin D (còi xương), rối loạn phát triển xương, chấn thương xương đùi, xương chày hoặc viêm khớp kéo dài. Trường hợp chân vòng kiềng do bệnh lý cần được chẩn đoán và điều trị sớm để tránh biến dạng vĩnh viễn.

Bố mẹ có thể nhận ra chân vòng kiềng của trẻ qua một số dấu hiệu điển hình như:

• Khi trẻ đứng thẳng, hai bàn chân và mắt cá chạm nhau nhưng đầu gối tách xa.
• Dễ thấy khi trẻ bắt đầu biết đi, dáng đi dạng hai chân vòng ra ngoài.
• Một số trẻ có thể đi với ngón chân hướng vào trong (còn gọi là dáng đi chim bồ câu).
• Tình trạng trẻ bị chân vòng kiềng thường không gây đau, không ảnh hưởng đến khả năng bò, đi lại hay chạy nhảy trong giai đoạn đầu.

Nếu đến khoảng 2 tuổi mà chân của trẻ vẫn còn cong rõ rệt hoặc biểu hiện ngày càng nặng thì bố mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa để được đánh giá và can thiệp kịp thời.^[1]Bow Legged. Truy cập ngày 02/08/2025.
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22049-bow-legged

Tình trạng chân vòng kiềng có khắc phục được không?

Nhiều người băn khoăn chân vòng kiềng có khắc phục được không bởi tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn tác động lâu dài đến dáng đi và sức khỏe xương khớp. Chân vòng kiềng hoàn toàn có thể khắc phục được, tuy nhiên hiệu quả điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra, độ tuổi cũng như mức độ cong vẹo của chân.

• Ở trẻ nhỏ: Nếu trẻ bị chân vòng kiềng sinh lý thì hiện tượng này thường sẽ tự điều chỉnh trong vòng 2 năm đầu đời mà không cần can thiệp. Trường hợp trẻ vẫn bị chân vòng kiềng sau thời gian này thì có thể áp dụng các phương pháp nắn chỉnh bên ngoài như mang nẹp, giày chuyên dụng… mà không cần phẫu thuật.
• Ở người lớn: Hiện tượng chân vòng kiềng sẽ không thể tự cải thiện mà cần đến can thiệp y khoa. Các phương pháp điều trị sẽ bao gồm phẫu thuật cắt và chỉnh trục xương kết hợp cố định bên trong hoặc ngoài tùy theo từng trường hợp cụ thể.

Tiết lộ các cách khắc phục chân vòng kiềng

Việc điều trị chân vòng kiềng sẽ tùy thuộc vào độ tuổi, nguyên nhân và mức độ cong vẹo của chân. Dưới đây là một số cách khắc phục chân vòng kiềng thường được áp dụng.

Phương pháp khắc phục ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ

Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, chân vòng kiềng thường là hiện tượng sinh lý và không cần can thiệp trừ khi chân bị cong vẹo nặng hoặc không cải thiện sau 2 tuổi. Khi đó, việc điều trị cho trẻ sẽ dựa trên nguyên nhân và mức độ lệch trục với các phương pháp phổ biến sau đây:

1. Nẹp và giày chỉnh hình  

Với các trường hợp nhẹ hoặc phát hiện sớm, trẻ có thể được chỉ định mang nẹp chân hoặc giày chuyên dụng nhằm định hướng lại trục xương trong quá trình phát triển. Phương pháp này thường áp dụng trong điều trị bệnh Blount ở giai đoạn đầu để giúp làm chậm tiến triển và hỗ trợ xương phát triển đều.

2. Bổ sung dinh dưỡng  

Nếu chân vòng kiềng là do còi xương, bị thiếu hụt vitamin D và canxi thì bác sĩ sẽ điều chỉnh chế độ ăn uống của trẻ cũng như bổ sung vi chất cần thiết. Với những trường hợp còi xương do nguyên nhân di truyền, trẻ sẽ được chuyển đến bác sĩ chuyên khoa để có hướng điều trị phù hợp hơn.

3. Can thiệp điều chỉnh hướng tăng trưởng  

Trong trường hợp tình trạng cong vẹo vẫn tiếp diễn và có nguy cơ gây ảnh hưởng chức năng, bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật định hướng tăng trưởng. Thủ thuật này bao gồm việc gắn tấm kim loại nhỏ hoặc ghim bấm vào phía phát triển nhanh của xương chày để làm chậm lại, giúp phía còn lại bắt kịp. Theo thời gian, chân sẽ tự điều chỉnh lại theo sự phát triển tự nhiên. Tấm kim loại sẽ được tháo ra khi chân của trẻ đã trở về trục thẳng.

4. Phẫu thuật cắt xương chày  

Nếu các phương pháp bảo tồn không mang lại hiệu quả và tình trạng cong vẹo nặng tiếp tục tiến triển thì trẻ có thể phải thực hiện phẫu thuật cắt xương chày. Bác sĩ sẽ cắt xương chày dưới đầu gối của trẻ, chỉnh lại trục, sau đó cố định bằng tấm kim loại, vít bên trong chân hoặc khung cố định ngoài. Phẫu thuật này nhằm phục hồi sự thẳng hàng và ngăn ngừa tổn thương thêm cho hệ vận động của trẻ.

Phương pháp khắc phục ở người lớn

Ở người lớn, chân vòng kiềng không thể cải thiện bằng cách tập luyện hay can thiệp nhẹ mà cần đến các phương pháp phẫu thuật chỉnh hình. Dưới đây là ba kỹ thuật cắt xương phổ biến đang được áp dụng:

1. Phẫu thuật cắt xương chày và/hoặc xương đùi, cố định bên trong sử dụng nẹp và vít

Phẫu thuật này là phương pháp được ưu tiên trong điều trị các dị tật đơn giản ở xương chày, đặc biệt khi độ biến dạng nhỏ hơn 12 độ, không có xoay xương và xương có mật độ bình thường. 

Sau khi cắt và điều chỉnh lại xương, bác sĩ sẽ cố định bằng nẹp và vít nhỏ bên trong. Phẫu thuật ít xâm lấn và người bệnh có thể chịu lực một phần ngay sau mổ. Quá trình hồi phục sẽ diễn ra nhanh chóng và gần như không gây đau đớn. 

Với các trường hợp cong vẹo lớn hơn 12 độ hoặc cần chỉnh sửa cả xương đùi, phương pháp cắt xương đùi xa (DFO) có thể được thực hiện song song cùng với cố định bằng nẹp vít. Cách này thường được áp dụng cho người bệnh lớn tuổi nhằm đảm bảo khả năng lành thương và đi lại sớm.

2. Phẫu thuật cắt xương chày dùng đinh nội tủy

Với những người bệnh có biến dạng phức tạp như vừa vẹo vừa xoay ngoài xương chày thì có thể lựa chọn phương pháp đóng đinh nội tủy. Bác sĩ sẽ cắt xương, sau đó đưa một thanh titan vào lòng ống xương và cố định bằng vít.

Nhờ các cải tiến trong kỹ thuật và thiết bị hỗ trợ đo đạc trong quá trình mổ, việc chỉnh trục trở nên chính xác và hiệu quả hơn. Dù vậy, phương pháp cắt xương chày bằng đinh nội tủy sẽ không thích hợp với những trường hợp biến dạng lớn.

3. Phẫu thuật cắt xương chày với cố định ngoài hình tròn

Đối với các ca bị cong xương chày nghiêm trọng (vẹo trong trên 10-12 độ) hoặc đi kèm dị tật phức tạp như xoắn xương, chênh lệch chiều dài chân hoặc hạn chế duỗi gối, bác sĩ có thể chỉ định dùng khung cố định ngoài hình tròn. 

Sau khi cắt xương, khung sẽ được lắp bên ngoài chân và điều chỉnh dần dần theo thời gian. Người bệnh có thể đi lại ngay sau phẫu thuật và tự điều chỉnh tại nhà theo hướng dẫn. Các bác sĩ sẽ thực hiện theo dõi tình trạng bệnh trực tiếp hoặc trực tuyến. 

Ưu điểm lớn của phương pháp này là khả năng điều chỉnh nhiều dị tật cùng lúc, đồng thời thúc đẩy quá trình lành xương tự nhiên. Khi chân của người bệnh đạt được hình dáng mong muốn, khung sẽ được bác sĩ tháo bỏ.^[2]How to Correct Bowlegs in Adults. Truy cập ngày 02/08/2025.
https://www.hss.edu/health-library/conditions-and-treatments/correct-bowlegs-adults

Gợi ý một số bài tập hiệu quả cho chân vòng kiềng

Tập luyện đúng cách có thể hỗ trợ cải thiện tư thế, tăng sức mạnh cơ quanh khớp và giảm áp lực lên các vùng bị cong vẹo. Dưới đây là những bài tập thường được khuyến nghị cho người bị chân vòng kiềng.^[3]Effective Exercise Strategies For Bow Legs. Truy cập ngày 02/08/2025.
https://www.trishlaortho.com/effective-exercise-strategies-for-bow-legs/

• Nâng gót chân (Calf raises): Đứng thẳng, từ từ nâng gót lên khỏi mặt đất rồi hạ xuống. Bài tập này giúp tăng sức mạnh cho bắp chân, hỗ trợ thăng bằng tốt hơn.
• Squat với mũi chân xoay vào trong (Toes-in squats): Đứng với hai mũi chân hơi xoay vào trong, hạ người xuống tư thế squat. Bài tập này giúp tăng cơ đùi trong, hỗ trợ điều chỉnh tư thế chân.
• Nằm nghiêng xoay hông vào trong: Nằm nghiêng, hai đầu gối gập lại. Giữ hai đầu gối chạm nhau rồi nâng bàn chân bên trên lên. Bài tập này tác động vào vùng hông, giúp cải thiện định hướng chân.
• Duỗi hình số 4 (Figure four stretch): Nằm ngửa, bắt chéo một chân lên đầu gối chân kia rồi nhẹ nhàng kéo chân về phía ngực. Bài này giúp duỗi cơ mông và hông, hỗ trợ sự linh hoạt.
• Bài tập thăng bằng: Đứng trên một chân hoặc tập trên bề mặt không ổn định (ví dụ như đệm mềm) để rèn luyện khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát cơ thể tốt hơn.
• Cardio nhẹ nhàng: Các hoạt động như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội giúp cải thiện sức bền mà không gây áp lực lên đầu gối.
• Yoga và Pilates: Các tư thế nhẹ nhàng trong yoga hoặc Pilates giúp kéo giãn cơ, cải thiện tư thế và tăng sức mạnh toàn thân.
• Bài tập với dây kháng lực: Dùng dây kháng lực khi tập chân, ví dụ như động tác đá chân sang ngang, nâng chân ra sau để tăng cường cơ hông và đùi ngoài.
• Tập cơ bụng và thân (Core exercises): Tăng sức mạnh cơ bụng, lưng dưới giúp giữ cơ thể ổn định và tư thế đúng khi đi đứng.
• Kéo giãn gân kheo và đùi trong: Duỗi thẳng chân và nghiêng người về phía trước để kéo giãn đùi sau, hoặc dạng chân ra hai bên để kéo cơ đùi trong, giúp giảm căng và cải thiện chuyển động chân.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng chân vòng kiềng cũng như trả lời được câu hỏi “Chân vòng kiềng có khắc phục được không?”. Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu chân vòng kiềng thì hãy chủ động thăm khám sớm để được tư vấn và điều trị phù hợp.

Với mọi thắc mắc liên quan đến sức khỏe xương khớp, bạn vui lòng truy cập menacal.vn hoặc liên hệ 1900 636 985 để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.